Tehlikeli madde taşımacılığında küçük bir mevzuat hatası kâğıt üzerinde kalmayabilir; sahaya, insana ve çevreye dokunabilir. TMGD’nin işi de tam burada başlar. Danışman olmak için lisans mezuniyeti tek başına yetmez; yetkili eğitim, sınav ve sertifika sürecinden geçmeniz gerekir. Peki yol nasıl ilerliyor?
⚠️ 64 Saatlik Eğitimi Bitirmek TMGD Olmak İçin Tek Başına Yetmez
TMGD adayının yetkili eğitim kuruluşundaki programı tamamlaması, eğitim sonu sürecini geçmesi ve ardından Bakanlığın TMGD sınavında başarılı olması gerekir. Güncel yönetmelikte Bakanlık TMGD sınavı için başarı puanı 70 olarak belirlenmiştir.
📚 EĞİTİM
ADR kapsamındaki TMGD eğitimi asgari 64 ders saatidir. Eğitimlerin son 8 ders saati mevzuat ve saha uygulamaları gibi konuları içerir.
📝 SINAV
TMGD ADR sınavı 40 çoktan seçmeli sorudan oluşur ve başarılı olmak için en az 70 puan gerekir. 2026’da yapılan ADR sınavlarında da 40 soru uygulanmıştır.
TMGD Nedir?
TMGD, Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı ifadesinin kısaltmasıdır. Bakanlık tarafından sertifikalandırılan TMGD; tehlikeli madde taşımacılığı zincirinde yer alan işletmelerde ADR, RID ve ilgili mevzuat kapsamında danışmanlık görevlerini yerine getirir.
Hani TMGD’yi “iş güvenliği uzmanının tehlikeli madde versiyonu” gibi düşünmek kolay geliyor ya, öyle değil. Görev alanları kesişebilecek noktalar olsa da TMGD’nin yetki ve sorumlulukları ayrı mevzuata dayanır.
TMGD Açılımı Nedir?
TMGD = Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı
İngilizce karşılığı ise yaygın olarak Dangerous Goods Safety Adviser (DGSA) şeklinde kullanılır.
Kısa cevap arayan ziyaretçi için bunu yukarıda tutabilirsiniz.
Kimler TMGD Olabilir?
Güncel yönetmeliğe göre TMGD sertifikası alacak kişinin:
🎓 Üniversitelerin lisans bölümlerinden mezun olması,
⚖️ mevzuatta belirtilen mesleki saygınlık şartlarını taşıması,
📚 Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş TMGD eğitim kuruluşundaki eğitimi tamamlaması,
📝 ilgili Bakanlık sınavında başarılı olması
gerekir.
Burada özellikle bir yanlışı düzeltelim:
Herhangi bir lisans bölümünden mezun olmak sizi doğrudan TMGD yapmaz.
Eğitim ve sınav yolu da var.
Ön Lisans Mezunları TMGD Olabilir mi?
Güncel yönetmelikte TMGD sertifikası için üniversitelerin lisans bölümünden mezun olma şartı bulunuyor.
Yani standart bir ön lisans diploması tek başına bu lisans şartını karşılamaz.
TMGD Eğitimi Kaç Saat?
ADR kapsamında TMGD eğitimi en az 64 ders saatidir.
Bir ders saati 50 dakikadır. Günlük program 3 ders saatinden az, 8 ders saatinden fazla olamaz ve eğitime devam zorunludur.
RID veya IMDG Kod güvenlik danışmanlığı sertifikası hedefleniyorsa her bir mod için 21 ders saatlik ilave eğitim alınır.
Yani “64 saat aldım, kara-deniz-demiryolu hepsi tamam” diye düşünmeyin.
TMGD Eğitimi Nereden Alınır?
TMGD eğitimi, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından TMGD eğitimi vermek üzere yetkilendirilmiş eğitim kuruluşlarından alınır.
Her kurs tabelasında “TMGD” yazması yetmez.
Yetkinin güncel olup olmadığını kontrol etmek gerekir. Bakanlık, TMGD eğitim kuruluşlarını ayrıca yetkilendiriyor ve 2026 yılında yetkili kuruluş sayılarını/kotalarını da güncellemeye devam ediyor.
TMGD Eğitiminde Hangi Konular İşlenir?
TMGD eğitiminin ağırlığı mevzuat ve uygulamadır.
Örneğin:
☣️ Tehlikeli madde sınıfları
📦 Ambalajlama kuralları
🏷️ İşaretleme ve etiketleme
🟧 Turuncu plaka ve tehlike ikaz levhaları
🚛 Taşıma yöntemleri
⚠️ Karışık yükleme yasakları
📑 Taşıma evrakları
🧯 Acil durum ve güvenlik tedbirleri
📝 Kaza raporlaması
📊 Yıllık rapor hazırlama
🛡️ Güvenlik planları
gibi konular programın içinde yer alır. Güncel yönetmelik TMGD eğitim içeriğini ayrıntılı biçimde düzenliyor.
Ama işi sadece “şu etiketi ezberleyin” noktasına indirmeyin.
TMGD sahada hangi kuralın hangi faaliyete uygulanacağını bulabilmelidir.
TMGD Sınavında Kitap Kullanılabilir mi?
Evet, ama istediğiniz her dokümanı masaya koyamazsınız.
Güncel yönetmeliğe göre TMGD sınavında ilgili sözleşme, anlaşma ve kod kitapları kullanılabilir; bunların güncel hâlini getirmek adayın sorumluluğundadır. Bunun dışındaki dokümanlara izin verilmez.
Hani “kitap açık sınav, zaten kolaydır” denir ya…
ADR kitabını daha önce elinize almadıysanız dört saat göz açıp kapayıncaya kadar geçebilir.
Aradığınız maddeyi nerede bulacağınızı bilmek işin yarısı.
TMGD Ne İş Yapar?
TMGD’nin görevi şirketin genel yönetimini yürütmek değildir.
Danışman, hizmet verdiği işletmede tehlikeli madde taşımacılığıyla ilgili süreçleri ADR/RID ve ulusal mevzuat açısından izler; görevleri kapsamında tespit ve tavsiyelerde bulunur. Güncel TMGD Hizmetleri Yönetmeliği, TMGD’nin görevlerini yerine getirirken bağımsız olduğunu ve işletme tarafından bu görevleri konusunda etki altında bırakılamayacağını da açıkça düzenliyor.
Mesela mesele sadece kamyonun üzerinde turuncu plaka olup olmadığı değildir.
Yükleme doğru mu?
Ambalaj uygun mu?
Evrak tamam mı?
İşaretleme doğru mu?
Kaza olduğunda raporlama nasıl yapılacak?
TMGD’nin eli bu süreçlerin içine girer.
TMGD eğitiminde öğrencinin ADR kitabını baştan sona ezberlemesini beklemek iyi bir yol değildir. Asıl beceri, karşısına bir taşıma problemi geldiğinde hangi bölüme bakacağını ve hükmü nasıl yorumlayacağını öğrenmesidir. Masaya bir UN numarası koyun, “Şimdi bunun taşıma şartını birlikte bulalım” deyin. Kitabın dili ancak kullandıkça tanıdık gelir.
- Eğitim Nedir yazımızı okuyabilirsiniz.
- Örgün ve Yaygın Eğitim Nedir Yazımızı ilgiyle okuyabilirsiniz.
- İstendik davranış nedir?
- Eğiticinin Eğitimi Sertifika Programı
- Eğiticinin Eğitimi Sitemizi Twitter hesabımızdan yeni gelişmeleri takip edebilirsiniz.
